Tập San Y Tế Cộng Đồng vertical bar

Health Digest Image

Các Y Sĩ Cùng Nhau -

Một Dấn Thân cho
Sức Khoẻ và Tình Trạng Lành Mạnh


SỨC KHOẺ CỦA BẠN: HÃY GIỮ LẤY NÓ!

horizontal bar

"NẶNG KÝ" QUÁ HAY "MẬP PHÌ" ĐỀU KHÔNG TỐT CHO BẠN, KHÔNG TỐT CHO GIA ĐÌNH BẠN
Bác sĩ Dexter Louie, MD, JD, MPA


 

Có một trọng lượng cơ thể lành mạnh, phải là một mục tiêu đạt tới trong năm mới cho chúng ta. Ở nước Mỹ này, chúng ta là một số những người dân không mạnh khoẻ nhất thế giới, phần lớn là vì những thực phẩm chúng ta dùng, cách chúng ta ăn, và sự lười biếng hoạt động cơ thể.

  • Nước Mỹ là nơi có nhiều người mập phì nhất thế giới. Mập phì là một bệnh dịch quốc gia. Hai phần ba người trưởng thành có sức cân nặng quá ký, hay là mập phì, và 1/3 trẻ em cũng có sức nặng quá ký hay mập phì. Đại đa số trẻ em quá nặng ký hay mập phì sẽ tiếp tục như thế khi lớn lên.
  • Liên hệ với dịch bệnh này là tỷ số cao của những bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường, tai biến mạch máu não, bệnh đau khớp xương và một số bệnh ung thư khác.

Tại sao lại xẩy ra tình trạng này ?

Nói một cách đơn giản, trọng lượng cơ thể gia tăng khi chúng ta ăn nhiều quá, ăn những loại thực phẩm không đúng và lưới lĩnh ít hoạt động cơ thể quá.

  • Các thực phẩm chúng ta ăn ngày nay đã thay đổi từ hai thế hệ trước đây.
    • Thức ăn làm nhanh, đồ ăn tầm tẩm, đồ ăn vặt trở thành phổ quát, đặc biệt là trong các sắc tộc thiểu số và các vùng dân cư có lợi tức thấp.
    • Chúng ta ăn quá nhiều đường tinh chế trong các thức uống, đồ ăn vặt, đồ tráng miệng. Hầu như mọi người đều ít nhất là dùng một lần thức uống có đường mỗi ngàỵ
    • Các thực phẩm không lành mạnh như nước ngọt, đồ rán (chiên) và mặn, đồ ngọt, dễ mua hơn và rẻ hơn là những thứ thực phẩm lành mạnh như trái cây, rau quả và các loại hạt nguyên vẹn.
    • Các loại thực phẩm chứa nhiều đường, mỡ và muối được quảng cáo và bán mạnh mẽ, nhất là cho trẻ em.
    • Các thực phẩm được chế hoá nhiều và tinh lọc nhưng thiếu bổ dưỡng.
    • Những phần ăn trở thành nhiều hơn ở nhà, ở quán ăn và ở những nơi bán thực phẩm làm nhanh gọn.
  • Các hoạt động cơ thể giảm đi
    • Chúng ta có quá nhiều "thời giờ trước màn ảnh" xem truyền hình, chơi game, dùng computers và các loại "điện thoại khôn"
    • Có ít hơn các công viên và các trung tâm giải trí
    • Không có đường an toàn để đi bộ hay là đi xe đạp để đến trường, đi làm hay đi chơi
    • Chúng ta trở thành những “củ khoai trên ghế nằm dài” và chúng ta không vận động cơ thể một cách đều đặn hằng ngàỵ. Chúng ta bỏ nhiều thì giờ vào việc ăn uống hơn là vận động!

Làm sao để có thể có trọng lượng cơ thể mạnh khoẻ? Đây là 3 chiến lược:

  • Phải biết rằng một số thực phẩm là không lành mạnh
    • Một cách tổng quát, những đồ ăn tầm tầm, đồ ăn làm nhanh, đồ ăn vặt có nhiều ca lo ri nhưng ít giá trị đinh dưỡng. Nói cách khác, khi quen ăn đồ tầm tầm thì tức là có quá nhiều ca lo ri làm cho lên cân, nhưng không có chất bổ dưỡng để mạnh khỏe.
    • Các thực phẩm chứa nhiều đường, mỡ và muối là không lành mạnh. Những thực phẩm này là: hamburger, doublecheeseburgers, khoai tây chiên (fries), nước ngọt, đồ tráng miệng, donuts, potatos chips, các loại ngũ cốc (cereals) có đường, pizza, kẹo thỏi, bánh cookies.
    • Các thực phẩm chế hoá làm sẵn thường có nhiều ca lo ri mà ít chất bổ dưỡng, so với các trái cây và rau quả và các loại hạt là những thức có ít ca lo ri nhưng nhiều chất bổ dưỡng.
  • Thay đổi thói quen ăn uống và tư thái
    • Các phần ăn cần phải nhỏ. Tránh các phần ăn to hay quá khổ, khi làm đồ ăn cho mình hay cho bạn bè.
    • Các phần ăn to phải chia ra, để dành, hay là chia cho người khác.
    • Không gọi ăn thêm.
    • Chỉ ăn tráng miệng một tuần một lần, và ăn một nửa thôi, còn lại là để dành hay chia cho người khác.
    • Tránh các loại thực phẩm làm nhanh càng nhiều càng tốt, và chỉ ăn một nửa phần thôi. Còn lại là để dành hay chia cho người khác.
    • Không uống nước ngọt hay ăn các loại thực phẩm tầm tầm. Nếu mà bỏ đi không uống mỗi ngày 12 oz (150 calories) nước ngọt, và các đồ ăn tầm tầm tương đương như mảnh khoai tây chiên, (potato chips), donuts, bánh cookies, thì mỗi năm có thể xuống 15 pounds.
  • Gia tăng các hoạt động thể dục
    • Hoạt động thể dục đều đặn hàng ngày, mỗi ngày từ 30 đến 60 phút. Tìm dịp để đi bộ ít nhất là một phần đường đến chỗ phải tới, trèo một hay hai dẫy cầu thang, đi đường dài hơn hay là có một trò chơi thể thao.
    • Tìm bạn, hay gia nhập vào một nhóm để cùng đi bộ, chạy, hay các hoạt động thể dục khác. Như thế thì dễ thực hiện hơn và dễ đều đặn hơn.
    • Giảm số “giờ trước màn ảnh”. Điều này đặc biêt quan trọng hơn đối với trẻ em, vì có nhiều trẻ mỗi ngày ngồi 4 tiếng, hay là nhiều hơn trước màn ảnh.

THÔNG TIN SỨC KHOẺ

horizontal bar

BẸNH BÉO PHÌ Ở TRẺ EM TRONG CỘNG ĐỒNG CÁC ĐẢO Á CHÂU THÁI BÌNH DƯƠNG
Bác sĩ Ricky Y Choi, MD, MPH
Trưởng khu Nhi Khoa
Trung tâm Dịch vụ sức khỏe cộng đồng Á châu


 

Khi tôi nói với các bạn bác sĩ đồng nghiệp rằng: có khá nhiều trường hợp trẻ em béo phì ở cộng đồng Á châu Thái bình dương thì tôi thường gặp phải một cái nhìn ngạc nhiên. Trong khi cả nước đang có một sự gia tăng quan tâm đến bệnh dịch béo phì ở trẻ em, thì có suy nghĩ rằng: trẻ em thuộc cộng đồng Á châu Thái bình dương là một biệt lệ, vì có vẻ như chúng được bảo vệ bởi đặc tính di truyền. Tuy nhiên, qua những nghiên cứu giới hạn, và những quan sát các trẻ em Mỹ gốc các đảo Á châu Thái bình dương, do các nhà cung cấp dịch vụ sức khoẻ ở các cộng đồng này lại cho thấy một hình ảnh khác.

  • Theo một nghiên cứu về thành phần cơ thể những trẻ em ở lớp năm, trong Báo cáo về tình trạng sức khoẻ người Mỹ gốc Á châu, người bản xứ Hawaii, và các đảo Á châu Thái bình dương ở California thì những người gốc Các đảo Á châu Thái bình dương có tỷ số các trẻ em trong vùng không mạnh khỏe cao nhất so với các sắc dân khác trong tiểu bang.
  • Ở Hawai, trẻ em Samoan có tỉ số béo phì cao nhất, và 29% tất cả các trẻ ở lứa 4 và 5 tuổi ở Hawaii (trong nhóm đa sắc tộc) thuộc vào loại có cơ thể quá nặng ký, hoặc là bị béo phì.
  • Một nghiên cứu thực hiện tại một trung tâm sức khỏe cộng đồng lớn ở thành phố New York cho thấy 40% con trai Trung hoa sinh ra ở Mỹ, tuổi từ 6 đến 11 tuổi, có trọng lượng cơ thể thuộc vào loại quá ký, hay là bị mập phì.
  • Sở Y tế Công cộng thành phố Los Angeles khi xem xét dữ kiện lấy từ một chương trình của bộ giáo dục tiểu bang California gọi là Fitnessgram, đã tìm thấy rằng 48,6% trẻ em Samoan thuộc các lớp 5, lớp 7,và lớp 9 là trong tình trạng bị mập phì. (6)
Điều đáng chú ý là những chuyên viên dinh dưỡng và phụ huynh tại trung tâm sức khoẻ của tôi cho biết rằng, sự tăng trọng lượng cơ thể trong sắc dân các đảo Á châu Thái bình dương (API), ít thấy là do từ những thủ phạm thông thường như nước trái cây và thực phẩm làm nhanh. Ngược lại, trọng lượng cơ thể không lành mạnh ở trẻ em thuộc các đảo Á châu Thái bình dương thường là hệ quả của khẩu phần ăn nhiều thịt muối và gạo, nhưng lại ít trái cây và rau. Thêm vào đó là tình trạng thiếu hoạt động và “giờ trước màn ảnh” quá nhiều. Theo như dữ kiện của bộ Sức khoẻ đại chúng tiểu bang California, chỉ có 1 trong số 3 trẻ em Mỹ gốc Á Châu là ăn hết số lượng rau và trái cây khuyến cáo hàng ngàỵ. Căn cứ theo bộ Giáo dục Hoa kỳ, chỉ có 39% nam sinh Á châu lớp 10 tham dự vào các môn thể thao sau giờ học, và đó là số tham dự thấp nhất so với các sắc tộc khác. Tương tự như thế, chỉ có 34% nữ sinh lớp 10 Á châu tham dự các môn thể thao, đứng sau nữ sinh gốc Nam Mỹ mà tỉ số là 32%. Trong phòng khám bệnh của tôi, nhiều phụ huynh phải làm nhiều giờ và không có thời gian giúp cho con em của họ có những hoạt động khác sau giờ học, và vào những cuối tuần. Một số gia đình chỉ tập trung chú trọng vào sự học và kể như là loại bỏ mọi việc khác, và như thế thì không còn có bao nhiêu thì giờ cho các hoạt động thể dục mà có thể nói rằng cũng quan trọng như vậy.

Có một số việc mà chúng ta có thể làm. Dưới đây là một chiến lược hai mũi có thể xoay chuyển sự việc khác đi.

I. Thu thập dữ kiện về trẻ em thuộc sắc dân các đảo Á châu Thái bình dương (API)
  1. Phát triển một hệ thống các nhà chăm sóc sức khoẻ phục vụ cho những cộng đồng các đảo Á châu Thái bình dương (API) lớn, để đi đến việc thiết lập kho dữ kiện và ghi danh để theo rõi sự tăng trưởng của các trẻ em thuộc sắc tộc API.
  2. Xúc tiến đẩy mạnh phương pháp chọn mẫu cho những cuộc thăm dò quốc gia, bao gồm cả những nhóm API với những con số thích hợp để có thể có được những dự đoán khả tín.
  3. Đề ra những cách đo lường và định nghĩa béo phì có giá trị trong những sắc tộc API.
II. Những hoạt động hỗ trợ trên nền tảng cộng đồng
  1. Động viên các nguồn tài lực y khoa vào việc nhận diện, phòng ngừa và điều trị tình trạng béo phì.
  2. Xúc tiến đẩy mạnh sự chọn lựa những món ăn lành mạnh và thích hợp với văn hoá trong các quán ăn, nhà trường và trong cộng đồng.
  3. Phối hợp những tài liệu giáo dục về tình trạng mập phì thích hợp với văn hoá và bằng ngôn ngữ dễ hiểu.


horizontal bar

Tập San Y Tế Cộng Đồng hội NCAPIP - nguồn tin tức hàng đầu về các vấn đề mới nhất liên quan đến sức khoẻ và tình trạng lành mạnh, giúp bạn và gia đình hạnh phúc và khoẻ mạnh